СУМСАР-ШЕКАФТАРА ТОО КОМПЛЕКСИНИН КАЛДЫКТАРЫНЫН АБАЛЫН БААЛОО
##semicolon##
Сумсар-Шекафтар району, калдыктар көмүлгөн жерлер, тоо-кен калдыктары, чектүү элементтер ыкмасы, геоэкология, стресстик-деформацияланган абалАннотация
Бул макалада Сумсар-Шекафтар тоо-кен аймагындагы калдыктардын экологиялык жана геомеханикалык абалы бааланат, ал жерде болжол менен 3,65 миллион куб метр уулуу жана радиоактивдүү калдыктар төгүлгөн жерлер жана калдыктар топтолгон. Авторлор дарыялардын нуктарында жана туруксуз капталдарда калдыктарды жайгаштыруу менен байланышкан суунун булгануу жана структуралык кыйроо коркунучтарын талдашат. Төгүлгөн жерлердин чыңалуу-деформация абалын изилдөө үчүн чектүү элементтердин сандык моделдөөсү (Stress жана MatLab колдонуу менен) колдонулат. Жантайыңкы тиктиктин жогорулашы жана нымдалган катмарлардын болушу жасалма курулмалардын жалпы туруктуулугун аныктаган кысуу жана созуу чыңалууларынын бөлүштүрүлүшүнө олуттуу таасир этери аныкталган.
##submission.citations##
1. Кошоев М.К. Опасные природные явления Кыргызстана - Бишкек: Илим, 1996.
2. Торгоев И.А., Алешин Ю.Г. Геоэкология и отходы горнопромышленного комплекса Кыргызстана. Справочниксловарь –Бишкек: 2009 – 240 с.
3. Жакыпбекова А., Токторалиев Б.А., Кожогулов К.Ч. Геомеханическое состояние отходов Сумсар – Шекафтарского горнопромышленного комплекса.//Современные проблемы механики сплошных сред, выпуск 19, 2013. С.
4. Камчыбеков Д.К. Состояние хвостохранилищ и радиоактивных отвалов, вопросы обеспечения экологической безопасности // Вестник КРСУ, - Бишкек, 2007 – С. 108-111.
5. Зенкевич О. Метод конечных элементов в технике. М. Мир, 1975 395с.
6. Фадеев А.В. Метод конечных элементов в геомеханике. М. Недра, 1987, -224с.
7. A.J.M. Ferreira. MATLAB Codes for Finite. Solids and Structures.: Springer Science+Business Media B.V. 236 рр.
