ЖЕР АСТЫНДАГЫ КУРУЛУШТУН КОНТУРУНУН АЙМАГЫНДАГЫ МАССИВ ҮЧҮН КРИТИКАЛДЫК ЧЫҢАЛУУНУН ИНТЕНСИВДҮҮЛҮГҮН КОЭФФИЦИЕНТИН АНЫКТОО ҮЧҮН
##semicolon##
жарака механикасы, чыңалуу интенсивдүүлүгүнүн коэффициенти, жер астындагы курулмалар, чыңалуу концентрациясы, микрожарыктар, критикалык көмүү тереңдиги, тек массивиАннотация
Бул макалада жер астындагы курулмалардын жанындагы тоо тек массиви үчүн критикалык чыңалуу интенсивдүүлүгүнүн коэффициентин аныктоонун теориялык ыкмасы сунушталат. Авторлор макроскопиялык жаракалардын мүнөздөмөлөрү менен микроструктуралык процесстердин ортосундагы байланыш идеясын кванттык-механикалык параметрлерди (Планктын туруктуусу) жана чөйрөнүн физикалык жана механикалык касиеттерин (Юнг модулу, үн ылдамдыгы) колдонуу менен иштеп чыгышат. Микрожарыктардын санын жана алардын таралуу кадамын эске алуу менен жалпыланган формула сунушталат. Алынган байланыштардын негизинде, курулманын периметри боюнча тоо тек массивинин морт жаракасы башталган критикалык жумушчу тереңдикти алдын ала айтуу мүмкүнчүлүгү аныкталат.
##submission.citations##
1. Сиратори М, Миеси Т., Мацусита Х. Вычислительная механика разрушения. –М.: Мир, 1986. 334с. З
2. Зорин Н.А., Халимендик Ю.М., Колесников В.Г. Механика разрушения горного массива и использование его энергии при добыче полезных ископаемых. –М: Недра. 2001. 413с.
3. Баймахан А.Р. Разработка алгоритма разрушения анизотропного массива вдоль, вкрест слоев плоскости изотропии и в направлениях между ними. «Проблемы геомеханики и преподавания естественных дисциплин». Алмата, 2012 с. 129-132
