НЕОТЕКТОНИКАЛЫК ДООРДО ТҮНДҮК ТЯНЬ-ШАНДА ЛИТОСФЕРАЛЫК ПРОЦЕССТЕРДИН ӨНҮГҮҮСҮ
##semicolon##
Түндүк Тянь-Шань, неотектоника, спутниктик сүрөттөр, Челик-Кемин жаракасы, блоктук түзүлүш, геодинамика, литосфера, сейсмикалык коркунучАннотация
Бул макалада Түндүк Тянь-Шань литосферасынын неотектоникалык өнүгүшү жана заманбап геодинамикасы каралат. Спутниктик сүрөттөрдү колдонуу менен авторлор негизги жаракалардын, айрыкча аймактагы жогорку сейсмикалык активдүүлүк жана кыйратуучу жер титирөөлөрдүн булактары менен байланышкан Челик-Кемин жаракасынын абалын такташат. Жер кыртышынын блоктук модели сунушталат, анда көтөрүлүүлөрдүн (тоо кыркаларынын) жана бассейндердин өз ара аракеттенүүсү сүрөттөлөт. Заманбап орографиялык планды түзүүдө субкеңдик жана түндүк-батышка багытталган жаракалардын ролуна өзгөчө көңүл бурулат. Изилдөө Алматыны өнүктүрүүнү кошо алганда, коопсуз шаар куруу үчүн жарака банктарынын чыңалуу-деформация абалын көзөмөлдөө зарылдыгын негиздейт.
##submission.citations##
1. Р. Гаррельс, Ф. Маккези. Эволюция осадочных пород. Москва: Мир, 1974, 269с
2. Tony Waltham. Foundations of Engineering Geology. Second edition. Spon Press. 2005. 92p
3. Рыбин А.К., Баталов В.Ю., Щелочков Г.Г., Баталева Е.А. На пути построения трехмерной геоэлектрической модели земной коры и верхней мантии Тянь-Шаня.
4. Юдахин Ф.Н., Чедия О.К., Сабитова Т.М. и др. 1991. Современная геодинамика литосферы Тянь-Шаня. М., Наука, 192 с.
