ИНЖЕНЕРДИК КУРУЛУШТАРДЫН ТУРУКТУУЛУГУН ЭСЕПТӨӨ ҮЧҮН КОМПЬЮТЕРДИК ЧЕКТҮҮ ЭЛЕМЕНТТЕРДИН МОДЕЛИ
##semicolon##
Топурактын суюлушу, сейсмикалык жүктөм, тешикчелердин басымы, каныккан кум, натыйжалуу чыңалуу, дамбанын туруктуулугу, SPT сыноосу, циклдик каршылыкАннотация
Бул макалада татаал геологиялык шарттарда курулган жер астындагы инженердик курулмалардын туруктуулугун баалоо үчүн чектүү элементтер ыкмасына (ФЭМ) негизделген компьютердик моделди иштеп чыгуу каралат. Авторлор Алматы метро курулушун мисал катары колдонуп, туруксуз топурактардын (шагыл, таш-шагыл жана сууга каныккан чөйрө) жүрүм-турумун талдашат. Чатырды химиялык жол менен бекемдөө жана цемент куюу аркылуу тоо тек массасын жасалма түрдө бекемдөө технологиясы каралат. Системанын чыңалуу-деформация абалын (ЧДА) үч этапта эсептөөгө өзгөчө көңүл бурулат: иштетүүнү ачуу, бургулоо жана цемент куюу, ошондой эле бекемделген зонаны тоо тек массасы менен акыркы интеграциялоо. Макалада бекемдөө параметрлерин (инъекциялык басым, скважиналардын аралыгы) оптималдаштыруу жана курулмалардын сейсмикалык туруктуулугун камсыз кылуу үчүн чектүү элементтер анализин колдонуу негизделет.
##submission.citations##
1. Баймахан Р.Б. Расчет сейсмонапряженного состояния подземных сооружений в неоднородной толще методом конечных элементов. (под редакцией академика Ш.М. Айталиева) Алматы, 2002. –230 с.
