СУМСАР-ШЕКАФТАРА ТОО КОМПЛЕКСИНИН КАЛДЫКТАРЫНЫН ГЕОМЕХАНИКАЛЫК АБАЛЫ
##semicolon##
Геомеханикалык шарттар, тоо-кен калдыктары, калдыктарды сактоочу жай, бош тектердин үйүндүлөрү, экологиялык коопсуздук, Сумсар-Шекафтар комплекси, айлана-чөйрөнүн булганышы, жантайыңкы тоолордун туруктуулугуАннотация
Бул макалада Түштүк Кыргызстандын эң аялуу аймактарынын бири болгон Сумсар-Шекафтар тоо-кен аймагындагы калдыктардын геомеханикалык жана экологиялык шарттарына комплекстүү талдоо жүргүзүлөт. Авторлор полиметалл, уран жана алтын кендеринин кендерин иштетүүнүн натыйжасында пайда болгон калдык көлмөлөрдүн жана бош тектердин үйүндүлөрүнүн учурдагы абалын кеңири сүрөттөшөт. Плотинанын эрозиясы, уулуу элементтердин Сумсар-Сай дарыясына агып кириши жана жаан-чачын жана сейсмикалык процесстердин таасиринде үйүндүлөрдүн урап калуу коркунучу сыяктуу тобокелдик факторлоруна өзгөчө көңүл бурулат. Макалада жер астындагы беттин жантайыңкылыгына жана топурактын нымдуулугуна жараша жасалма курулмалардын туруктуулугу бааланат, ошондой эле турак жай райондорундагы уран үйүндүлөрүнүн радиоэкологиялык изилдөөсүнүн маалыматтары келтирилген.
##submission.citations##
1. Банденок Л.И., Давыдова Л.А. Экологические проблемы цветной металлургии //Цветная металлургия – 1997 - №8 – 9 – с.36-46.
2. Торгоев И.А., Алешин Ю.Г. Геоэкология и отходы горнопромыш-ленного комплекса Кыргызстана. Справочник-словарь. Бишкек, 2009. – 240 с.
3. Корнилов А.М., Рябчиков С.Г. Отходы уранодобывающей про-мышленности. – М.; Энергоатомиздат, 1992г.
