ТООЛУУ КЕНДЕРДИ АЧЫК ЫКМА МЕНЕН ӨЗДӨШТҮРҮҮДӨ КАРЬЕР-КУЛАНДЫ ГЕОТЕХНИКАЛЫК СИСТЕМАСЫНЫН ТУРУКТУУЛУГУН БААЛОО ӨЗГӨЧӨЛҮКТӨРҮ
##semicolon##
эңкейиш, карьер, лезвие, геологиялык чөйрө, геомеханикалык чөйрө, деформация, туруктуулук, жер көчкүАннотация
Тоолуу кендерди ачык ыкма менен өздөштүрүүдө тоо-кен иштерин жүргүзүүнүн негизги критерийи болуп аларды эксплуатациялоонун коопсуздугу эсептелет, ушуга байланыштуу геотехникалык системанын туруктуулугун баалоо дайыма актуалдуу жана өзгөчө мамилени жана изилдөөнү талап кылат. Макалада геологиялык жана геомеханикалык чөйрөнүн өз ара аракеттешүүсүн изилдөөдөн турган тоо кенинин карьердик-калдык геотехникалык системасын баалоонун өзгөчөлүктөрү ачылган. Изилденип жаткан объектинин табигый чыңалуу абалынын өзгөрүшүнө таасир этүүчү геологиялык жана геомеханикалык чөйрөнүн факторлору сүрөттөлгөн. Геотехникалык системаны баалоо схемасы түзүлдү, анын маңызы геологиялык жана геомеханикалык чөйрөнүн элементтерин изилдөөдө турат.
##submission.citations##
1. Общесоюзные нормы технологического проектирования предприятий нерудных строительных материалов: ОНТП 18-85: Утв. Министерством промышленности строительных материалов СССР 20.12.85]. — Л.: Стройиздат. — 1988. — 78 с.
2. Кожогулов К.Ч., Никольская О.В., Джакупбеков Б.Т. Устойчивость отвалов вскрышных пород при освоении нагорных месторождений // Фундаментальные и прикладные вопросы горных наук. – Т. 8. - №1, - 2021. - С.93-96.
3. Ломтадзе В.Д. Инженерная геология. Инженерная геодинамика. Л. Недра. 1977, 479 с.
4. Реймерс Н.Ф. Природопользование: Словарь-справочник. М. Мысль, 1990, 637с.
5. Сергеев Е.М. Инженерная геология. М.: Изд-во МГУ. 1982, 248 с.
6. Сергеев Е.М. Проблемы инженерной геологии в связи с охраной и рациональным использованием геологической среды. Вестн. МГУ. Сер. 4. Геология. 1987. №5. С.77-86
7. Кожогулов К.Ч., Никольская О. В. Особенности геомеханических процессов при разработке золоторудных месторождений Кыргызстана// Фундаментальные и прикладные вопросы горных наук. – Т. 6. - №1, - 2019. - С.135-138.
8. Кононов Е.Е. Геологическая среда и вопросы терминологического понимания // Известия Сибирского отделения Секции и Земле РАЕН №1 (50) 2015 –С.76-85
